Ksiegarnia - Tom I - kliknij na wybrane zagadnienie

   Przedmowa
   Model Instalacji Zarzadzanej Przez C.E.D.
   Cykl Wodny

Przedmowa

Dzis nie mozna uznac wody za dobro w stanie naturalnym, wolne i dostepne dla wszystkich. Przyrost populacji, wzrost zanieczyszczenia oraz wysoki poziom antropizacji powoduja, ze nalezy wode uznac za dobro podlegajace ochronie i uzyciu ze szczególna uwaga oraz unikaniem marnotrawstwa.
W Manifescie sporzadzonym przez Erice w roku 1992, w kategorii globalnych zagrozen, woda znajduje sie na pierwszym miejscu:

"Woda znajduje sie na pierwszym miejscu w klasyfikacji globalnych zagrozen. Pierwszym krokiem do pokonania globalnych zagrozen jest ich zdemaskowanie. Aby bylo ono efektywne, potrzebna jest syntetyczna wizja calosci, która pozwoli na takie przekazanie komunikatu, aby wladze polityczne zaangazowaly sie w rozwiazanie problemu stanowczo i bezzwlocznie. Gdyby udalo nam sie zdobyc wsparcie klasy politycznej, moglibysmy podjac wyzwanie i zlikwidowac zagrozenia. Ale nie nalezy ograniczac sie tylko do ujawniania zagrozen. Naszym zadaniem jako naukowców jest przedstawianie konkretnych propozycji: a to oznacza projekty. Odpowiedzialnosc za realizacje tych projektów spoczywa natomiast na wladzy politycznej". (za: "Scienza ed Emergenze Planetarie" <"Nauka i globalne zagrozenia"> autorstwa prof. Zichichi)

Z pobieznego przegladu naszej historii najnowszej wynika, ze standard zycia znacznie sie podniósl . Popyt na dobra i uslugi o charakterze spolecznym równiez mial intensywne okresy wzrostu. Takze zuzycie wody wzroslo ogromnie , i to nie tylko zuzycie cywilizacyjne, ale tez w przemysle i w rolnictwie. Odpowiedz na ten nowy popyt byla pospieszna, niekompletna i wykorzystujac przecietne technologie. Naturalne zasoby byly wykorzystywane w sposób prymitywny, chaotycznie i z marnotrawstwem.
Ale rozwoju cywilizacji zatrzymac sie nie da , i w miare dojrzewania politycznego cywilizowane spoleczenstwa beda domagaly sie coraz wiekszego ograniczenia zbrojen i wiecej uslug, takich jak dystrybucja wody. Stanie sie to czynnikiem rozwoju skierowanego na zaawansowany sektor uslugowy.
Jednoczesnie wzrosnie równiez zuzycie innych uslug (gaz, elektrycznosc, telefon).
Tym niemniej w przypadku wody "zuzycie" nie jest faktem rzeczywistym, ale warunkiem; jest to raczej stan korzysci. Ilosci "zuzyte" przechodza od razu do sieci kanalizacyjnej i wydalane sa do srodowiska naturalnego. Z calego naturalnego cyklu korzysta sie z dosc skromnego wycinka, którego nie mozna jednak rozwazac w oderwaniu od calego naturalnego cyklu. Z powodu specyficznych prerogatyw, tak wazne dobro nie moze zostac poddane logice niepohamowanego zawlaszczenia, ale musi byc pilnie strzezone i kontrolowane.

Model Instalacji Zarzadzanej Przez C.E.D.

Realizacja kazdego projektu powoduje zmiany terytorialne. Stan modyfikacji nie moze byc postrzegany w kategoriach makroskopijnych, ale poprzez techniczne parametry oceny (stan elektrody jest bardziej widoczny niz zanieczyszczenie chemiczne). Tylko korzystanie z elementów naukowych moze pomóc w ustaleniu konkretnych form oceny skutków, kiedy otaczajace srodowisko jest kontrolowane w swoich specyficznych zmiennych. Nalezy byc szczególnie wrazliwym na rozwój Modelu Instalacji, gdzie kontrola struktury i efektywnego zuzycia do celów prywatnych nie sa wartosciami przyblizonymi czy ryczaltowymi, ale wynikami matematycznymi wygenerowanymi z opracowan elektronicznych systemu informatycznego.
W tym ujeciu wodociag staje sie czastka systemu srodowiskowego, zdolna zapewnic usluge spoleczna z poszanowaniem naturalnego cyklu wodnego.
Podstawowa charakterystyka calego cyklu, który realizowany jest przy pomocy instalacji wzdluz ukladu urzadzen kontrolnych zdolnych do przesylania informacji do CED i do otrzymywania polecen z CED. W ten sposób cala struktura operacyjna moduluje dostarczanie uslugi odnoszac sie do zasobów naturalnych i zmiennych srodowiskowych. Przeniesienie specyficznych danych systemu operacyjnego do innego CED (region, wladze Zbiornika) gwarantuje wladzom politycznym prawidlowe wykorzystanie zasobów i zapewnia, dla pelnej obiektywnosci, rzeczywistosc operacyjna i dostepnosc zasobów.
Kazde zbudowane w ten sposób urzadzenia jest w stanie porozumiewac sie z systemem srodowiska poprzez CED, otrzymywac dane pochodzace z zewnatrz i dostosowywac aparaty dystrybucyjne uslug.
Dialog pomiedzy poszczególnymi czynnikami srodowiska moze miec miejsce tylko przy wykorzystaniu odpowiednich instrumentów i aparatów aby wejsc w ogólny zestaw pomiarów. Do CED naplywaja wszystkie dane pochodzace ze srodowiska, tworzac pamiec historyczna dotyczaca glównych czynników klimatycznych i srodowiskowych. Swój wplyw wywieraja równiez dane pochodzace z instalacji i struktur cywilizacyjnych, ustalajac stosunki zaleznosci i uzytecznosci.
Specjalne oprogramowanie, analizujac dane w pamieci, wskazuje stan funkcjonowania monitorowanych urzadzen (sygnaly szczególnego typu i sluzace do podjecia natychmiastowej interwencji maja absolutne pierwszenstwo i sa podkreslane w szczególny sposób).
Model instalacji przedstawia sie jako calosc, która mimo, iz zlozona i rozdrobniona, moze byc kontrolowana i zarzadzana jednoczesnie w kazdej swojej zmiennej technicznej czy funkcyjnej, i jest w stanie prowadzic dialog z innymi systemami na danym terytorium.
Kiedy wszystkie pobliskie podmioty zarzadzajace sa wyposazone w urzadzenia zarzadzane przez CED, mozna stworzyc "CED Basenu" (cos w rodzaju sieci) skladajace sie z pewnego zbioru na danym terytorium. Kontynuujac postawiono hipoteze utworzenia CED na poziomi kraju, w Urzedzie Zasobów Wodnych, z zadaniem monitorowania wody (lub jakiegokolwiek innego zasobu naturalnego) na terytorium calego kraju i w kazdej formie.

Cykl Wodny

Jakakolwiek forma ksztaltowania otoczenia przez czlowieka ("antropizacji") tworzy stosunek zaleznosci z lokalnymi zasobami wodnymi; dzialania ludzi nie moga ich pominac. Zycie spoleczne, rolnictwo, przemysl, czy nawet turystyka sa bezposrednio zwiazane z woda.
Strazy nad dziedzictwem srodowiska naturalnego, antropologicznego i kulturalnego nie mozna powierzyc ludziom zamieszkujacym dany teren, poniewaz ich dzialalnosc stworzyla ze srodowiskiem intymny zwiazek oparty na zaleznosci. Dla niektórych szczególnych rodzajów dzialalnosci, takich jak na przyklad turystyka czy rolnictwo zwiazane ze specjalnymi typami upraw, czynnik srodowiskowy oraz elementy klimatyczne stanowia podstawowy warunek i zasilaja róznego rodzaju ekonomie lokalne, czesto warte uwagi.
Tym niemniej od zawsze podbijanie srodowiska przez czlowieka i nastepujaca potem dzialalnosc ludzi korzystaly z naturalnych zasobów wodnych na zasadzie bezkrytycznego zawlaszczenia tego wolnego i dostepnego bogactwa. Ponadto, postepujacy rozwój globalnego poziomu cywilizacji doprowadzil do zarejestrowania coraz wiekszych ilosci wody.
Nastepnie zanieczyszczenia najrózniejszego pochodzenia spowodowaly spadek jakosci wód powierzchniowych i podskórnych, a niepohamowana perforacja skorupy ziemskiej przyczynila sie równiez do zanieczyszczenia bardziej dostepnych warstw wodonosnych.
Wody przydatne dla czlowieka sa dzis dostepne w bardzo ograniczonej ilosci. W konsekwencji formula "uzyj i wyrzuc" nie jest juz mozliwa do zaproponowania. Nie pozostaje nam nic innego jak ustalenie skali priorytetów, i w tym przypadku woda pitna oraz o przeznaczeniu spolecznym z pewnoscia znajduje sie na samym jej szczycie; wszystkie inne zastosowania zostaja im podporzadkowane.
Rozwiazanie podnoszace znacznie dostepnosc to racjonalizacja dystrybucji przy zastosowaniu systemu ponownego uzycia wody dla wielu celów, az do odprowadzenia jej do srodowiska naturalnego bez zadnych zanieczyszczen.
W obecnym stanie Cykl zamyka sie na oczyszczalni i, czasami, równiez na poprzednim etapie. Wazne sektory gospodarki, takie jak przemysl i rolnictwo, wymagaja dla wlasnych celów olbrzymich ilosci wody o charakterystyce fizyko chemicznej odmiennej od tej, jak charakteryzuje wode pitna.
Te rodzaje zuzycia, aby mogly stanowic popyt rózniacy sie od popytu przeznaczonego na domowy uzytek , musza dysponowac równiez innymi taryfami. W ujeciu artykulu 6 ustawy 36/94 : "udogodnienia dla przedsiebiorstw, które posiadaja urzadzenia do ponownego wykorzystywania i odzyskiwania zuzytej wody" oraz art. 13: " taryfa jest okreslana biorac pod uwage jakosc zasobów".
Koncowy etap cyklu, poczawszy od uzycia spolecznego a skonczywszy na powrocie do srodowiska naturalnego, nigdy dotad nie zaslugiwal na uwage i zawsze uwazano go za "material odpadowy", od którego trzeba sie jak najszybciej uwolnic.
Dzis brakuje obecnosci dzialan gospodarczych w obszarze oczyszczalni scieków.